Osmanlı Askeri Yapısının Temelleri

Öncelikle, Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri yapısının temellerini anlamak gerekmektedir. Osmanlı ordusu, çeşitli unsurlardan oluşur ve bu unsurlar, imparatorluğun askeri gücünü dinamik ve etkili kılar. Merkezde yer alan Yeniçeri Ocağı, Osmanlı ordusunun bel kemiğini oluşturur. Disiplinli ve profesyonel bir ordu olan Yeniçeriler, savaşlarda kritik roller üstlenirler. Her ne kadar Yeniçeri Ocağı, zamanla bazı sorunlarla karşılaşsa da, uzun bir süre boyunca Osmanlı’nın en güçlü askeri birliği olmayı sürdürür. Bunun yanı sıra, Osmanlı askeri yapısında Tımarlı Sipahiler de önemli bir yer tutar. Tımarlı Sipahiler, devlet tarafından kendilerine tahsis edilen topraklardan elde ettikleri gelirle, barış zamanında tarımla uğraşır ve savaş zamanında ise atlı birlikler olarak orduya katılırlar. Bu sistem, Osmanlı’nın hem ekonomik hem de askeri gücünü dengeli bir şekilde kullanmasına olanak tanır. Ayrıca, Tımarlı Sipahilerin geniş bir coğrafyaya yayılması, imparatorluğun farklı bölgelerinde hızlı bir şekilde asker toplayabilmesini sağlar.

Eyalet Askerleri, Osmanlı askeri yapısının bir diğer önemli unsurudur. Eyalet askerleri, imparatorluğun farklı bölgelerinden gelen ve yerel beyler tarafından yönetilen askerlerdir. Bu askerler, Osmanlı ordusunun yerel savunma ve düzen sağlama işlevlerini yerine getirirler. Eyalet askerlerinin varlığı, Osmanlı’nın geniş topraklarında merkezi otoriteyi sürdürmesine yardımcı olur.

Ayrıca, Akıncılar, Osmanlı askeri stratejisinde önemli bir rol oynar. Akıncılar, düşman topraklarına hızlı ve beklenmedik saldırılar düzenleyerek, düşmanı yıpratır ve zayıflatırlar. Akıncı birlikleri, Osmanlı’nın fetih politikalarının ve sınır güvenliğinin vazgeçilmez unsurlarından biri olarak görev yaparlar.

Öte yandan, Osmanlı donanması da askeri yapının temel taşlarından biridir. Deniz gücü, Osmanlı’nın Akdeniz, Karadeniz ve Hint Okyanusu’nda hakimiyet kurmasına olanak tanır. Donanma, özellikle Kanuni Sultan Süleyman döneminde büyük bir güç haline gelir. Osmanlı denizcileri, Barbaros Hayreddin Paşa gibi ünlü kaptanlar önderliğinde, birçok zafer kazanır ve denizlerde Osmanlı’nın hakimiyetini pekiştirirler.

Fetih Politikaları

Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri stratejilerinin başında fetih politikaları gelmektedir. Osmanlılar, genişlemeci bir politika izleyerek, Anadolu’dan başlayıp Balkanlar’a, Orta Doğu’ya ve Kuzey Afrika’ya kadar geniş bir coğrafyayı fethettiler. Fetihlerde hızlı hareket etme, düşmanı şaşırtma ve psikolojik üstünlük sağlama gibi stratejiler uyguladılar. Ayrıca, fethedilen bölgelerde halkın gönlünü kazanmak için adil ve hoşgörülü bir yönetim sergilediler.

Kuşatma ve Savunma Taktikleri

Osmanlılar, kuşatma ve savunma taktiklerinde de ustalaşmışlardı. İstanbul’un fethinde kullanılan büyük toplar, Osmanlıların kuşatma teknolojisindeki yenilikçi yaklaşımlarını gösterir. Aynı şekilde, savunma stratejilerinde de başarılı oldular. Osmanlı kaleleri ve hisarları, hem savunma hem de lojistik merkezler olarak önemli roller oynadı. Ayrıca, düşmanın lojistik hatlarını keserek, onları zayıflatma stratejisini sıkça kullandılar.

Deniz Gücü ve Stratejileri

Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri stratejilerinin bir diğer önemli ayağı deniz gücüydü. Özellikle Kanuni Sultan Süleyman döneminde, Osmanlı donanması Akdeniz’de büyük bir güç haline geldi. Barbaros Hayreddin Paşa gibi ünlü denizciler, Osmanlı deniz gücünün simgeleri oldular. Denizlerde hakimiyet kurarak, ticaret yollarını kontrol ettiler ve düşmanlarını denizden de baskı altına aldılar.

İttifaklar ve Diplomasi

Osmanlı İmparatorluğu, askeri stratejilerini desteklemek için ittifaklar ve diplomasiye de büyük önem verdi. Düşmanlarına karşı denge politikası izleyerek, güçlü ittifaklar kurdular. Örneğin, Fransızlarla yaptıkları ittifak, Avrupa’daki güç dengelerini Osmanlı lehine değiştirdi. Diplomasi, savaş öncesi ve sonrası stratejilerde kritik bir rol oynadı.

İstihbarat ve Keşif

Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri başarılarının arkasındaki bir diğer önemli faktör istihbarat ve keşif faaliyetleriydi. Osmanlılar, savaş öncesinde düşmanın hareketlerini ve planlarını öğrenmek için casus ağları kurdular. Ayrıca, keşif birlikleri göndererek, düşmanın zayıf noktalarını tespit ettiler. Bu bilgiler, savaşın seyrini değiştirecek stratejik kararlar almalarına yardımcı oldu.

Askeri Reformlar ve Yenilikler

Osmanlı İmparatorluğu, askeri alanda sürekli yenilikler ve reformlar yaparak, ordusunu güncel tuttu. Özellikle III. Selim ve II. Mahmud dönemlerinde, Avrupa tarzı askeri reformlar gerçekleştirildi. Nizam-ı Cedit ordusu gibi yeni askeri birlikler oluşturuldu. Bu reformlar, Osmanlı ordusunun modern savaş tekniklerine uyum sağlamasını kolaylaştırdı.

Savaşın Psikolojik Boyutu

Son olarak, Osmanlı İmparatorluğu, savaşın psikolojik boyutuna da büyük önem verdi. Savaş öncesinde ve sırasında düşmanın moralini bozacak çeşitli stratejiler uyguladılar. Hızlı ve beklenmedik saldırılarla düşmanı şaşırtarak, psikolojik üstünlük sağladılar. Ayrıca, propaganda faaliyetleriyle halkın desteğini kazandılar ve düşmanın içten zayıflamasını sağladılar.

Sonuç

Sonuç olarak, Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri stratejileri, imparatorluğun başarısında ve uzun ömürlü olmasında büyük rol oynamıştır. Fetih politikaları, kuşatma ve savunma taktikleri, deniz gücü, ittifaklar ve diplomasi, istihbarat ve keşif faaliyetleri, askeri reformlar ve savaşın psikolojik boyutu gibi stratejiler, Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri başarısının temel taşlarını oluşturmuştur. Bu stratejiler, Osmanlı İmparatorluğu’nun geniş coğrafyalara hükmetmesini ve yüzyıllar boyunca ayakta kalmasını sağlamıştır. Osmanlı askeri stratejilerini anlamak, sadece geçmişteki başarıları incelemekle kalmaz, aynı zamanda modern askeri stratejilere de ışık tutar.

Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri stratejilerini daha derinlemesine incelemek, tarih boyunca askeri başarıların ardındaki dinamikleri anlamamıza yardımcı olur. Bu kapsamda, Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri dehasını ve yenilikçi yaklaşımlarını takdir etmek, askeri tarih ve strateji alanında değerli bir perspektif sunar.

Osmanlıda Rumuz Kullanımı Başlıklı Yazımızı Okumalısınız 🙂

Osmanlı İmparatorluğu’nun Askeri Stratejileri yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

Hititler’in tarihteki yerine dair bilgiler, yüzyılın başında elde edilmiştir. Bu bilgiler “Yozgat Tabletleri” olarak bilinen tabletlerin çözülmesiyle elde edilmiştir. Anadolu’da uzun süre yaşamış olan Hatti’ler, Hitit kültürünü ve yaşamını da oldukça etkilemiştir. Zamanla bu iki kültür birbirine kaynaşmış ve Hitit kültürü olarak var olmaya devam etmiştir.

Hititler, Anadolu’ya Kafkasya üzerinden göç etmiş bir Hint-Avrupa kavimi olarak tanımlanabilir.

Birçok kişi Hattilerle Hititleri birbirine karıştırır. İkisinin aynı halk olduğunu düşünür ancak bu doğru değildir. Hattiler, Hititlerden önce bölgede varlık gösteren yerli bir Anadolu halkıydı. Ancak bu halk başta din ve kültür olmak üzere Hitit uygarlığı üzerinde çok büyük etkiler yapmıştır. Öyle ki, Hititler Hatti ülkesinin siyasal egemenliğini ellerine geçirdikleri zaman sahip oldukları toprakları yine eskiden olduğu gibi “Hatti ülkesi” şeklinde tanımlamaya devam etmişlerdir. Bundan dolayı dönemin diğer devletleri de Hititleri özellikle Hattiler şeklinde tanımlamışlardır.

Hattiler ve Hititler aslında farklı halklar olduklarının anlaşılmasıyla birlikte, karışıklığı önlemek amacıyla, günümüzde ‘Hititler’ olarak tanımladığımız halka ‘Hitit’ adının kullanımı devam etti.

Hattiler Anadolu’nun yerli halkıdır ve Hititler gibi Hint-Avrupa kökenli değillerdir. Dilleri günümüzde bilinen hiçbir dil grubuna girmese de Asya kökenli bir dil olduğu anlaşılıyor. Hattiler döneminde Anadolu’da yazı kullanılmadığı için Hattice hakkındaki kısıtlı verilere Hitit arşivlerinde yer alan bazı Hattice metinler yoluyla ulaşabiliyoruz. Zira Hatti dili Hitit egemenliği döneminde de özellikle dini metinlerin ve dua metinlerinin yazılmasında kullanılmıştı ve halk bu dili konuşmasa da olasılıkla rahip sınıfı Hatti diline hakimdi. Yapı olarak Hattice’den çok farklı olan Hititçe ise aynı İngilizce, Fransızca, Yunanca gibi bir Hint-Avrupa dilidir ve yazıya dökülen dolayısıyla varlığı bilinen en eski Hint-Avrupa dilidir.

Anlaşıldığı gibi köken olarak birbirinden tamamen farklı olan bu iki halk, Hitit kökenli bir yönetici sınıfın tüm bölgeyi ele geçirip merkezi bir yönetim kurmasından sonra aynı siyasi yapı içinde birleşmiştir. Özellikle Hatti kültürü, Hitit kültürü üzerinde öyle büyük izler bırakmıştır ki Hitit Tanrılar topluluğunun en önemli Tanrıları Hatti kökenlidir ve Hitit mitolojisini meydana getiren mitlerinde çoğunluğu yine Hatti kökenlidir.

Hint-Avrupa kökenli Hititlerin Hattilerin kültürünü ne kadar çok benimsediklerini gösteren en belirgin şey, eskiden Hatti egemenliğinde olan bölgeyi ele geçirdikten sonra bile orayı “Hatti ülkesi” olarak tanımlamaya devam etmeleri ve hatta kendilerine de Hattili demeleridir. Ancak ülke nüfusunun büyük bir kısmının Hatti kökenli olması da bu tutumun bir nedeni olabilir.

Sonuç Olarak

Hatti uygarlığının, Anadolu’nun eski tarihinde önemli bir yer işgal ettiği anlaşılmaktadır. Bu eski halk tarafından geliştirilen kültürel ve dini pratikler, Hititlerin kültürü üzerinde derin bir etki bırakmıştır. Hattilerin sanat ve ritüel nesneleri, arkeolojik kazılarda bulunarak, bu eski toplumun zengin mirasının keşfedilmesi sağlanmıştır. Hattiler tarafından kullanıldığı düşünülen dini figürler ve semboller, sonraki dönemlerde Hitit uygarlığında da görülmektedir. Bu bulgular sayesinde, Hattilerin dini ve kültürel yaşamının daha iyi anlaşılması mümkün hale gelmiştir. Öte yandan, Hititlerin Anadolu’da kurduğu geniş imparatorluğun varlığı, çeşitli tarihi kaynaklar ve arkeolojik buluntular tarafından ortaya konulmuştur. Hitit uygarlığının sanat, mimari ve hukuk alanlarında önemli başarılar elde ettiği bilinmektedir. Hattuşaş’ta gerçekleştirilen kazılar sırasında, Hititler tarafından inşa edilen anıtsal yapılar ve kabartmalar keşfedilmiştir. Ayrıca, Hitit çivi yazısının kullanımı, bu halkın tarihini ve günlük yaşamını anlamamıza yardımcı olan yazılı kayıtların varlığını ortaya koymuştur. Bu yazıtlar sayesinde, Hitit toplumunun sosyal yapısı ve kültürel değerleri daha iyi anlaşılmıştır.

Not

2015 sosyal bilgiler öabt sınavında Hattiler ve Hititler ile ilgili soru çıkmıştır. Bu soru birçok tartışma yaratmış olsa da ösym cevap olarak Hattileri kabul etmiştir. Buradan yorum yaparsak,

• Alacahöyük’te yapılan kazılarda bulunacak mimari eserlerin çoğunluğu Hattilere,
• Çatalhöyük’te yapılacak kazılarda bulunan eserler Hititlere,

aittir.

Hattiler ve Hititler yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

Alfabe değişikliklerinin gerekçelerini üç ana maddede toplamak mümkündür:

1. Din Değiştirme: Kültürel değişimin önemli etkenlerinden birisi de din değiştirmedir. Aynı etnik kökene sahip olan pek çok topluluk, değişik dinlere mensubiyetleri dolayısıyla farklı alfabeler kullanmışlardır. Yahudi Arapların İbrani, Hıristiyan Arapların Süryani ve Müslüman Arapların da Arap yazısını kullanmaktaydılar. Türklerin tarihte belli zamanlarda Göktürk, Uygur ve Arap asıllı alfabeleri kullanmaları bu sebeple olmuştur.

2. Sosyal Durum Değişikliği: Başka milletlerin idaresi altına girmek ya da hakim milletin kültürel empozesi sonucu ortaya çıkmış olabilir. Günümüzde Türklerin Türkiye dışında (Türk Cumhuriyetleri, Yunanistan, Arap Ülkeleri vb.) değişik ülkelerde değişik alfabeleri kullanmaları gibi. (Rekin 26)

3. Farklı Kültür ve Medeniyet Ortamına Geçme: Bu değişimde, gelişmiş milletlerin kültürel seviyelerinin alfabeden kaynaklandığı düşüncesi rol oynamıştır. Bu düşünce 19. yüzyılda Doğu toplumlarında başlamıştır. Türk Harf Devrimi’nin de düşünce alt yapısını kuran en önemli etkendir. 

Cumhuriyetin kuruluş yılları, yeni rejimle birlikte bir ulusal kimliğin de adeta yeni baştan tasarlandığı yıllardır. Cumhuriyet devrimlerinin temel ilkesi, siyasal ideolojiye uygun toplumsal ve kültürel dönüşümleri gerçekleştirmektir. Harf devrimi de okuryazarlığı yaygınlaştırmanın yanı sıra kültürel dönüşümleri gerçekleştirmek için alınmış radikal bir karardır.

Latin alfabesine geçiş süreci 1928 yılının ikinci yarısında başlamaktadır. Latin Harfleri Kanunu 1 Kasım 1928, basının Latin harflerine geçtiği 1 Aralık 1928 ve Millet Mektepleri’nin açıldığı 1 Ocak 1929 tarihleri önemli dönüm noktalarıdır.

Haziran 1928’den Şubat 1929’a kadar geçen dönemde gazetelerde tekil tarama yönteminde içerik analizleri yapılmıştır. Döneme ait Cumhuriyet, Milliyet, İkdam, Son Saat ve Hakimiyeti Milliye gazetelerine ulaşılmıştır. Dönemin en önemli kitle iletişim aracı olan gazetelerdir. Gazeteler yeni yazının geniş kitlelere yayılması ve benimsetilmesi için büyük bir görev düştüğü görülmektedir. Gazeteler, bir yandan yeni yazıyı öğrenirken bir yandan da okurlarına öğretme gayreti içindedir. Okur kaybetme kaygısının ötesinde gazetelerin adeta bir okul/öğretmen misyonuyla yeni alfabeyle okuma-yazma seferberliğine destek verdikleri görülmektedir.

12 Temmuz 1928’de Yeni Türk Alfabesi projesinin tamamlandı. Yeni Dil Heyeti tarafından yapılan basın aracılığıyla duyuruldu. Ardından, Mustafa Kemal Paşa, çalışmaları daha yakından takip etmek ve hızlandırmak için komisyonu İstanbul’a çağırdı. Otuz altı günlük çalışmanın ardından hazırlanan kırk bir sayfalık rapor Paşa’ya takdim edildi.

6 Ağustos 1928’de Galatasaray Lisesi’nde Maarif Vekili Mustafa Necati Bey’in başkanlığında toplantı yapılmıştır. Mustafa Kemal Paşa’nın işaretiyle alfabe yeniden ele alındı. Bazı değişiklikler yapılarak Türkçe’nin seslerini karşılayabilecek duruma getirilmeye çalışıldı. Gerçekleştirilen çalışmalarla Arapça ve Farsça kelimelerdeki sesleri karşılamak üzere konulan harflerin çıkarılmasına karar verildi. 4-5 Ağustos 1928 gecesi Dolmabahçe’den İsmet Paşa’ya yazdığı mektupta “Harflere son şekli vermek için komisyon üyeleriyle anlaştığını, teklif ettiği ve değiştirdiği noktaların komisyonca da uygun karşılandığını” bildirmişti. Böylece hazırlıklar tamamlanmış, sıra durumu kamuoyuna açıklamaya gelmişti. Bunun için de CHP’nin 8-9 Ağustos gecesi Sarayburnu’nda düzenlediği eğlence güzel bir fırsattı.

Sarayburnu Açıklaması

İstanbul halkının bu geceki ictimaına beni iştirak ettirdiğiniz için çok teşekkür ederim.Her zaman, her yerde olduğu gibi, bu gece burada da halk ile karşı karşıya geldiğim anda, büyük, azametli bir kuvvetin tesiri altında kaldığımı duydum.

Bu kuvvet nedir?

Türk harflerinin, Türk ictimaî heyetini teşkil eden yüksek insanların, kalp menbalarından yükselen hislerin, arzuların, heyecanların, kasdlerin bir noktada, bir hedefte, bir gayede birleşmesidir.

…….

Artık mazinin hatalarını kökünden temizlemek zamanındayız. Hataları tashih edeceğiz. Hataların tashih olunmasında bütün vatandaşların faaliyetini isterim. En nihayet bir sene, iki sene içinde bütün Türk heyet-i ictimaiyyesi yeni harfleri öğreneceklerdir. Milletimiz yazısıyla, kafasıyla, bütün alem-i medeniyyetin yanında olduğunu gösterecektir.”

NOTLAR

1- Latin alfabesine geçiş tartışmaları Tanzimat’a kadar uzanmaktadır. Antepli Münif Efendi, 1862 yılında bir konferansta Arap harflerinin yazılış ve okunuşunun kolaylaştırılmasından yana olduğunu belirtmiştir. Tanzimat döneminde Arap alfabesinin değiştirilmesinden çok ıslahına yönelik fikirler benimsenirken, 2. Meşrutiyet döneminde ıslah çalışmalarının ilk resmi girişimi olarak 1909’da İmla Komisyonu oluşturulmuştur.

Sonuç itibariyle, Celal Nuri 1912 yılında yayımladığı Tarih-i İstikbal isimli kitabında Arap alfabesinin Türkçenin ruhuna uymadığını belirterek Latin harflerine geçilmesini istemektedir

2-   Sevgili Gazi babamıza,

Yeni türk harflerile yapdığınız büyük inkılaba minnetle müteşekkiriz. Hiç okuyup yazma bilmeden yeni harflerle bir hafta zarfında okuyup yazma öğrendik. Son tadilat hasabile bu inkılabı tahkim buyurdunuz. Ancak (k, kh) harfleri bizi şaşırtıyor. Buna bir çare bulmak i bütün milleti bu müşkülden de kurtarırsanız bütün Türkler pek az zamanda okur yazar olacaklardır. Cür’etimizi hürmet ve muhabbetlerimizle bağışlamanızı istirham eyleriz sevgili Gazi babamız. Gazozcu Haydar, Tuhafiyeci Yahya, Zahireci İsmail, Zahireci Hasan, Zahireci Adil, Zahireci Bekir Ali, Zürradan Hüseyin, Zürradan Etem, Zeytinci Sait, Zeytinci Mustafa, Bakkal Halit, Bakkal Osman.‛

Mustafa Kemal’in bu mektuba verdiği cevap ise şöyledir:

      Okuma ve yazmayı bir haftada öğrenmek gayreti gösterdiğinizden memnun oldum, tebrik ederim. Ancak Arabi ve farisi kelimelerde (k) ve (g)nin önlerine (h) gelmesi meselesile zihinlerinizi işgal ve teşviş etmeyiniz. Tesbit edilmekte olan lügat bunu arzunuz vechile hal edecektir efendim. Reisicumhur.

3- Kalın ve ince ‚ k‛ları, ‚g‛leri birbirinden ayırmak için ‚k‛ ile ‚g‛ nin önüne konulan ‚h’ harfi kaldı-rılmıştır. Örneğin Khazım artık Kâzım; imkhan imkân, tatbikh tatbik olara yazılacaktır. Daha önce gazetelerde yazım kuralları anlatılırken kelimelerin aldığı eklerin ayrıldığı gö-rülmektedir. ‚Gelir-im, güzel-dir, gözünde-ki, Türkçe-dir‛ gibi kelimelerin sonuna gele eklerdeki ayırmaların kalktığı bildirilmektedir.

Latin Harflerine Geçiş süreci gösterilen gayretler neticesinde tamamlanmıştır.

Latin Harflerine Geçiş Süreci yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

Kırım Savaşı:

1. Zaman Çerçevesi:
   • Kırım Savaşı, 1853-1856 yılları arasında gerçekleşti.
2. Taraflar:
   • Osmanlı İmparatorluğu, Fransa, İngiltere ve Sardinya Krallığı gibi Batılı güçler ile Rus İmparatorluğu arasında yaşanmıştır.
3. Nedenler:
   • Kırım Savaşı’nın temel nedenleri arasında, Rusya’nın Osmanlı İmparatorluğu’na yönelik genişleme istekleri ve Osmanlı topraklarında bulunan Hristiyanların korunması amacıyla Rusya’nın Osmanlı’ya verdiği garantiyi ihlal etmesi bulunmaktadır.
   • Ayrıca, Kudüs’teki kutsal yerlerin yönetimi konusunda yaşanan anlaşmazlıklar da savaşın nedenleri arasındaydı.
4. Sonuçlar:
   • Paris Antlaşması (1856) ile savaş sona erdi ve Rusya’nın Karadeniz’deki askeri varlığı sınırlandırılmıştır.
   • Osmanlı İmparatorluğu, modernleşme ve reform hareketlerine hız vermek zorunda kaldı.
   • Savaş, Avrupa’daki güç dengelerini etkileyerek Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş sürecini hızlandırdı.

93 Harbi (Rus-Türk Savaşı):

1. Zaman Çerçevesi:
   • 93 Harbi, 1877-1878 yılları arasında gerçekleşti.
2. Taraflar:
   • Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında yaşanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu ile birlikte Romanya, Sırbistan ve Karadağ da savaşa katıldı.
3. Nedenler:
   • Osmanlı İmparatorluğu’nun içinde bulunduğu ekonomik ve siyasi sorunlar, Rusya’nın Balkanlar’daki Hristiyanları koruma ve Osmanlı İmparatorluğu’ndaki etkinliğini artırma isteği, 93 Harbi’nin ana nedenlerindendir.
   • Rusya’nın Balkanlar’da Slav uluslarını desteklemesi ve Osmanlı’nın bu bölgedeki zulmüne tepki olarak da savaş başladı.
4. Sonuçlar:
   • Ayastefanos Antlaşması (1878) ve Berlin Antlaşması (1878) ile savaş sona erdi.
   • Bu antlaşmalarla, Sırbistan, Karadağ ve Romanya’nın bağımsızlıkları tanındı. Ayrıca Bulgaristan’ın özerkliği sağlanmıştır.
   • Rusya’nın güçlenmesi ve Balkanlar’daki Osmanlı hakimiyetinin zayıflaması, Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküş sürecini hızlandırdı.

Farklı Yönler:

• Kırım Savaşı, Rusya’nın Karadeniz’deki gücünü sınırlandırmak için Batılı güçlerle savaştığı bir çatışma iken, 93 Harbi, Rusya’nın Osmanlı İmparatorluğu’na karşı Balkanlar’da genişleme isteğiyle başlayan bir savaştı.
• Kırım Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu’nun modernleşme ve reform sürecini hızlandırmak için bir zorunluluk oluşturdu, 93 Harbi ise Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlar’daki egemenliğini kaybetmesine ve iç karışıklıkların artmasına neden oldu.

Kırım Savaşı ve 93 Harbi hakkında net bilgiler ve farklı yönler yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

Bu operasyonun amacı, Türkiye’nin güney sınırında bir terör koridorunun oluşturulmasını engellemek ve bölgeyi terör örgütlerinden arındırmaktı. YPG, bizim için terör örgütü ve PKK’nın devamı niteliğindedir. Ayrıca bölgede bize karşı tehdit oluşturmaktadır. Bununla birlikte, ülkemizin bu operasyondaki bir diğer amacı, bölgedeki yerinden edilmiş Suriyelilere evlerine dönebilmeleri için güvenli bir ortam sağlamak olduğunu belirtmişti.

Operasyon, Türkiye’nin Suriye’nin kuzeyinde gerçekleştirdiği ikinci çapraz sınır operasyonuydu; ilk operasyon olan Fırat Kalkanı Harekatı, 2016’da gerçekleştirilmişti. Zeytin Dalı Harekatı, 24 Mart 2018’de Afrin’in kontrolünün Türk Silahlı Kuvvetleri ve Özgür Suriye Ordusu tarafından ele geçirildiği ilan edilene kadar sürdü.

Bu operasyonlar ve bölgedeki durum, uluslararası toplulukta çeşitli tepkilere neden oldu. Bazıları, Türkiye’nin kendi güvenliğini koruma hakkını savunurken, diğerleri operasyonları eleştirdi ve insani sonuçları konusunda endişelerini dile getirdi.

Zeytin Dalı Harekatı Nedir ?

Zeytin Dalı Harekatı, Afrin bölgesinde gerçekleşmiştir. 20 Ocak 2018’de başlayan operasyon, Suriye’nin kuzeybatısındaki Afrin bölgesindeki YPG ve IŞİD güçlerine karşı düzenlenmiştir. Operasyonun başlangıcında, Türk hava kuvvetleri YPG hedeflerine hava saldırıları düzenlemiştir. Bu saldırılar, Türk kara birliklerinin ve Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu’nun bölgeye girmesi için yol açmıştır. Afrin şehir merkezi, 18 Mart 2018’de Türk Silahlı Kuvvetleri ve Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu’nun kontrolüne geçmiştir. Operasyon, Türkiye’nin kontrolü altındaki bölgelerde güvenliği sağlamaya ve bölgedeki YPG varlığını tamamen ortadan kaldırmaya yönelik çabalarla devam etmiştir.

İşte Zeytin Dalı Harekatı’nın başarısını belirleyen bazı faktörler:

1. İyi Planlama ve Koordinasyon: Operasyon, detaylı bir planlama ve koordinasyonla gerçekleştirildi. Hedefler belirlendi ve bu hedeflere ulaşmak için gerekli adımlar atıldı.
2. Hava Üstünlüğü: Türk Hava Kuvvetleri, operasyon boyunca hava üstünlüğünü korudu. Bu, hedeflere karşı etkili bir şekilde hareket etmeyi ve düşmanın hareket kabiliyetini kısıtlamayı sağladı.
3. Yerel Destek: Türkiye, yerel güçler olan Özgür Suriye Ordusu’nu destekledi. Bu, hem yerel halkın desteğini kazanmada hem de operasyonun başarısında önemli bir rol oynadı.
4. Teknolojik Üstünlük: Türkiye’nin modern askeri teknolojisi, operasyonun başarısında önemli bir rol oynadı. Bu, hedeflere karşı etkili bir şekilde hareket etmeyi ve düşmanın hareket kabiliyetini kısıtlamayı sağladı.
5. İstihbarat: Türk istihbarat servislerinin, operasyon öncesi ve sırasında sağladığı bilgiler, harekatın başarısında önemli bir rol oynadı.

Zeytin Dalı Harekatı nedir? yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

29 Nisan 1916 tarihinde Osmanlı Ordusunun, Irak’ın Kut bölgesinde İngilizlere karşı kazandığı büyük bir zaferdir.

Kutul Amare’de 13 bin 300 İngiliz askeri ile 13 general 481 subay esir alınmış ve 40 bini aşkın İngiliz asker öldürülmüştür.

Osmanlı Ordusunun Birinci Dünya Savaşı’nda çarpıştığı cephelerden biri olup İngilizlere karşı başlatılmıştır.

Irak petrollerini ele geçirmeyi amaçlayan İngilizler, 6 Kasım 1914 tarihinde Basra Körfezinden Şattülarap ağzındaki Fav mevkiine asker çıkararak saldırıya geçmişler, ilerleyen aylarda bu saldırılarını kuzeye doğru genişletmişlerdir. İngilizler, 3 Haziran 1915 tarihinde Kut’ül-Ammare’yi, Temmuz ayı sonlarına doğru da Nasıriye’yi işgal etmişlerdir. 23 Kasım 1915’de ileri harekata geçen Türk birlikleri, General Townshend komutasındaki İngiliz ordusunu geri püskürterek Kut-ül Ammare’de çember içerisine almayı başarmışlardır.

Kut’ül-Ammare’yi bir kale gibi savunan General Townshend, 29 Nisan 1916 tarihinde teslim olmak zorunda kalmıştır. Türkler, Kut’ül-Ammare’de İngilizlerden başta Tümen Komutanı General Townshend olmak üzere toplam 13 general, 481 subay ve 13.300 askeri esir almışlardır.

Tarihe Kut ül Amare zaferi olarak geçen savaşlar sırasında İngilizler 40 bin kayıp ve esir verirken Türk birlikleri ise 25 bin askerini kaybetti.

Kut ül Amare savaşı sırasında Türk birlikleri sınırlı sayıda uçakla önemli görevleri yerine getirdi. Keşif görevleri yapan Türk uçakları, ayrıca düşman hedeflerini bombardıman etti. 26 Nisan 1916’da Kut ül Amare’deki İngiliz kuvvetlerine erzak yardımına çalışan bir İngiliz uçağı da Türk avcı uçağı tarafından düşürüldü.

Ancak kazanılan bu tarihi zafere rağmen savaşın genelinde mağlup olan Türk ordusu, takviye edilen İngilizlerin bölgeyi Şubat 1917’de işgal etmesine engel olamadı. Irak’ın güneyine 1914 sonlarında çıkarma yapan İngilizler, ancak Mart 1917’de Bağdat’a ulaşarak kenti işgal etti.

Kut’ül-Ammare Zaferi, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Ordusu’nun zor şartlar ve imkansızlıklar içerisinde, Çanakkale’den sonra kazandığı ve bir İngiliz tümeninin bütün personeli ile birlikte esir alındığı eşsiz bir zaferdir.

Avustralyalı araştırmacı Dr. Gaston Bodart tarafından Kut’ül-Ammare Zaferi, “İngiliz prestijinin Birinci Dünya Savaşı’nda yediği en büyük darbe olarak yorumlanmaktadır.”

Halil Paşa, Kut’ül-Ammare’nin teslim alındığı gün orduya bir tebrik mesajı yayımlamış ve bu günün “Kut Bayramı” olarak kutlanmasını istemiştir.

Kut’ül-Amare Zaferi yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

İnsanlığın bittiği olay: Ruanda Katliamı
Hutular ve Tutsiler Kimler ?

      19. yüzyıl da Afrika da kurulan Ruanda krallığı kurulduğu dönemde Afrika’nın en güçlü devletlerinden bir tanesidir. Tarım ve hayvancılık ile geçimini sağlayan bu ülke de zamanla hayvancılık ile geçinenlere ‘Tutsi’, tarım ile geçimini sağlayanlara ‘ Hutu ‘ denilmiştir. Bir Tutsi, hayvancılığı terk edip tarıma geçerek ‘Tutsi’ olabilirdi. Ayrıca konuştukları dil aynı, birbirinden farklı ırklara mensupta değildiler. Her şey Belçikalıların ülkeyi işgal etmesiyle başlamıştır.

     Tutsi kralı ile anlaşan Belçika Tutsilerin elini güçlendirmiştir. Tutsiler yöneten ırk, Hutular yönetilen sınıf olarak finanse etmiştirler. Her birine kimlik kartlarının dağıtılmasıyla bu ırk ayrımını açık tenli uzun boylu farkını dahil ederek ırk ayrımını oluşturmuşturlar.

     1950 yılından 1994 yılına kadar bu iki aynı ırk güç yarışına farklı siyasi destekler ile aralarında mücadele etmiştirler. 1990 yılında Tutsilerin kurduğu Ruanda Yurtsever Cephesi, iddia ettikleri Ruanda topraklarını işgalle başlamıştır. Hutu toprakların da ölümlere sebebiyet vermeleriyle Hutular Tutsilere karşı cephe almalarına neden olacaktır. İlk Hutu başkanının iddia edilene göre Tutsiler tarafından öldürülmüş olması Hutuları, Tutsilere karşı olmalarına neden olmuştur.

        Yeryüzünün şahit olduğu ama insanoğlunun duymadığı en kanlı katliamı konu alan film 1994 yılın da ben daha doğmamışken, dünyanın bir kıtasında farklı ırklara mensup olduğuna inandırılmış, aynı ırka mensup insanların birbirini öldürdüğü, katliam bittiğin de geride 1 milyondan fazla kişinin öldüğü iç savaştır. Bu olaylar zinciri yukarıda da bahsettiğim gibi Avrupalıların kendi dillerini ve dinlerini pazarladığı karşılığında kaynaklarını taşıdığı Afrika kıtasında gerçekleşmiştir. Ruanda fakir peki neden fakir olan Ruanda da dış unsurların etkisi ile katliam meydana geldi ? Güzel bir soru bu. 1992 yılında Amerika Dış İşleri Bakanı yardımcısı ile Hutu komutanının görüşmesin de Hutulu general bakana şöyle cevap verir:’’ Ülkemizde işinize yarar kaynak yok. Neden müdahale edesiniz?’’ Bu cevap generalin katliamı yapmakta haklı olduğunu elbet göstermez. Bu cevap BM’nin ve kuklalarının yardım kriterini gözler önüne seriyor. Ne kadar da acı bir tablo. Yorumsuz…….Ruanda katliamı
Filmde dikkati mi çeken 2 cümle var. Bu cümleleri duyduğumda filmin devamında neler olacağına dair çıkarımlarda yaptım. İlk cümle ‘Bizler barışı sadece korumakla görevliyiz. Bizden barışı sağlamamızı beklemeyin.’ ikinci cümle ise ‘ Bizler sizi hiçbir şekilde önemsemiyoruz. Siz zenci bile değilsiniz hiçbir değeriniz yok. Sadece Afrikalısınız.’ Ben daha doğmamışken, zenci bile olmayan(!) bu insanlar dış güçlerin elim oyunları sonucunda birbirini kestiler. Evet yanlış okumadınız. Silah alacak parası olmayan bu insanlar Çin’den pala satın aldılar. ( Hutular ) Devamını yazmama gerek yok sanırım.

     Bu iç savaşı anlatan 3 filmden biri olan ‘Hotel Rwanda’, iç savaş sırasında Ruanda sınırlarında bulunan Avrupalı turistlerin konforu için yapılan ( Belçikalılara ait ) lüks otelde çalışan Paul Rusesabagina’nın kendisini, ailesini ve otele sığınan Tutsi, Hutu ayrımı yapmaksızın tüm sığınmacıları otele kabul ederek, onlar için yaptığı mücadeleleri anlatır. Filmin başlangıcında Paul’un bu mücadelenin neresinde olacağını ve neler yapacağı bende hep merak uyandırdı. Çünkü kendisi Hutu eşi Tutsi. Çok güzel anlaşan bu çift filmi izleyenlere ders verir nitelikte!
Her savaşta her katliamda kendini siper eden biricik annelerimiz bu filmde unutulmamış. Küçücük çocukları korumak için her şeyi yapmaya hazırlar. Ancak herkesi öldürmeye odaklanmış gerici zihniyet kimliklerde ki ilk harfe göre hüküm veriyor: H veya T İnsanların bu şekilde birbirini öldürmesi çok acı. Ne yazık ki çocukların öldürülmediği hiçbir katliam yokt. Kendilerini kaptırmış Hutular gerçekte aynı ırktan geldiği Tutsi çocuklarını gelecek nesilleri yok etmek amacıyla acımasızca öldürmüştürler.

     Filmde Paul’un mücadelesini gösterse de filmin başlangıcından sonuna kadar tarihi gerçeklere bağlı kalıp olay zincirini o doğrultuda göstermeleri ve ana tema olan iç savaşı bize her sahnesiyle farklı bir şekilde, izleyiciyi sıkmadan yansıtıyor. Her olay da film Ruanda katliamından çok, katliamların ne kadar kötü ve ders çıkarılması gereken şeyler olduğunu vurguladığını düşünüyorum. Ancak iki ayaklı insanlar tarihten, geçmişten ders çıkarmamakta ısrarcı. ( Bakınız : Srebrenitsa Katliamı)

Sosyal medya yaşamımızın her alanın da! Sosyal medyanın 1994 yılın da Afrika da ne işi mi var ? Radyo ! İnsanları yönlendirmek ve bizleri kötü emellere alet etmek için hangi yöntemler ile nasıl kullanıldığını çok güzel gösteriliyor. Her radyo sahnesinde dikkatimi seslere verdim. O konuşmaların insan üzerinde etkisi ok fazla. Radyo yayını sonrası BM konvoyuna insanlar saldırınca benim aklıma Sütçü İmam geldi. Sütçü İmam’ın vaaz sırasında değil de radyodan Fransız direnişi kırılmadan cami de namaz kıldırmayacağını söyleme imkanı olsaydı hiç şüphesiz direniş daha da fazla olurdu. Radyo hakkında bir başka örnek ise çok daha korkunç boyutta. Amerika’nın Irak ‘ı işgali esnasında radyoda yapılan Kur’an yayınının altında Iraklıların bilinçaltına ‘’direnmeniz faydasız’’ gibi mesajlar verildiğidir.

     Film de birçok yerde neyi anlatmaya çalışıyor sorusunun cevabını bulmakta baya zorlandım. Otelin ne kadar lüks olduğunu anlattı, otelde ki sığınmacıları Belçikalı iş adamının Fransa Cumhurbaşkanını telefon etmesiyle nasıl hayatta kaldıklarından bahsetti. ( Hutuları destekleyen Belçika olduğunu hatırlatmak isterim ) BM’nin o katliama dur demediğini ama o katliamdan kaçmak isteyenlere yardımcı olmaya çalıştığını anlattı. Son olarak katliamın ne derecelere ulaştığını gerçekçi örnekler ile gösterdi.

    Ruanda Katliamı ve diğer Soykırımlar ile Dünya yüz yıllardır mustarip olmuştur. Bu kötü olayları yaşayan milletler kendilerine yıllar sonra biz ne yaptık sorusunu soruyor olsalar da iş işten geçmiş 1 milyondan fazla insan ölmüştür. Bosna katliamı ve daha niceleri buna örnektir. Bilinçli düşünen nesiller yetiştirmeliyiz. İnsanların kafası büyük olunca farklı soy ağacına mensup olabileceğini düşünen nesil varsa o toplumun temelinde patlamaya hazır dinamit ver demektir.

     Sonuç olarak soykırım, insanların karşılıklı çıkar çatışmalarını sindiremeyip, birbiri üzerinde farklı iddialardan yola çıkıp, haklı olduklarını savunup karşı düşünceleri tamamen yok etme amacıyla girişilen sonu acılarla biten olaydır.

    Bu filmde her türlü olumsuzluklara rağmen verilen mesajlar önem taşımaktadır. İnsanların yukarılı, aşağılı, kalın burunlu, kısa boylu gibi nitelikler ile ayırıp tarafları birbirine düşürüp o topraklara egemen olmanın emperyalist güçlerin birinci hedefidir. Böl, parçala ve yönet! Bu oyunlara alet olmamak için okumalıyız! Çalışmayan milletlerin önce dillerini sonra kültürlerini yok ederler. Ne yazık ki bu olaylar karşımıza farklı zamanlarda, farklı yerlerde farklı insanlar üzerinde tekerrür etmiştir. Yurdumuzun değerinin farkında olmalı, taşı toprağı altın olan ülkemizin ilerlemesi ve kalkınması için biz öğrenciler olarak yılmadan mücadele etmeliyiz.

AMASYA ÜNİVERSİTESİ

Ruanda Katliamı Nedir?

Saygılarımla

İnsanlığın bittiği olay: Ruanda Katliamı yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.