1402 – Ankara Muharebesi Osmanlı’yı Fetret Devri’ne Sürükledi

Timur, 28 Temmuz 1402’de Ankara yakınlarında Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid komutasındaki orduyu yenilgiye uğrattı. Bunun sonucunda, muharebe sonunda Bayezid esir düştü. Osmanlı Devleti merkezi otoritesini kaybederek yaklaşık 11 yıl sürecek olan Fetret Devri’ne girdi. Bu süreçte, kardeşler arasında çıkan taht mücadeleleri iç savaş boyutuna ulaştı. Dönem, Osmanlı’nın kurumsal yapısında hem idarî hem askerî anlamda sarsıntıya yol açtı (İnalcık, 2009).

1821 – José de San Martín, Peru’nun Bağımsızlığını İlan Etti

Arjantinli general José de San Martín, 28 Temmuz 1821’de Peru’nun İspanyol sömürge yönetiminden bağımsızlığını ilan etti. Bu adım, Latin Amerika’daki sömürge karşıtı mücadelede kritik bir dönüm noktası oluşturdu. San Martín, Güney Amerika’da bağımsızlık hareketlerinin öncü liderlerinden biri olarak siyasi tarihte yerini aldı (Lynch, 2001).

1929 – Cenevre Konvansiyonu ile Savaş Esirlerinin Hakları Tanındı

Uluslararası toplum, 28 Temmuz 1929’da imzalanan Cenevre Konvansiyonu ile savaş esirlerinin insani muamele görmesini garanti altına aldı. 48 ülke tarafından kabul edilen bu metin, modern savaş hukuku çerçevesinde esirlerin korunmasına yönelik ilk sistematik düzenlemeyi oluşturdu. Sözleşme, 1949 tarihli kapsamlı konvansiyonlara da zemin hazırladı (ICRC, 2015).

1943 – RAF Hamburg’u Bombalayarak Sivil Kayıplara Yol Açtı

Britanya Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF), 28 Temmuz 1943’te Almanya’nın Hamburg kentine yoğun hava saldırısı düzenledi. “Gomorra Operasyonu” kapsamında gerçekleştirilen bu bombardıman, büyük yangınlara yol açtı ve yaklaşık 42.000 sivilin ölümüne neden oldu. Bu saldırı, II. Dünya Savaşı’nda hava gücünün şehir merkezlerinde yarattığı yıkımı simgeleyen en trajik örneklerden biridir (Overy, 1995).

1976 – Tangshan Depremi Çin’i Felç Etti

Çin’in Hebei eyaletindeki Tangshan şehri, 28 Temmuz 1976’da sabaha karşı 8,2 büyüklüğünde bir depremle sarsıldı. Yaklaşık 240.000 kişinin hayatını kaybettiği bu afet, 20. yüzyılın en ölümcül depremlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Deprem, Çin yönetiminde kriz yönetimi ve afet bilincinin yeniden yapılandırılmasını zorunlu hale getirdi (USGS, 2007).

Kaynakça:

• İnalcık, H. (2009). Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Lynch, J. (2001). San Martín: Argentine Soldier, American Hero. Yale University Press.
• ICRC. (2015). Commentary on the 1929 Geneva Convention Relative to the Treatment of Prisoners of War.
• Overy, R. (1995). The Air War: 1939–1945. Europa Publications.
• USGS. (2007). Tangshan Earthquake of 1976 – Case Study Report. United States Geological Survey.

Tarihte Bugün Ne Oldu 28 Temmuz yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

1908 – II. Meşrutiyet’in İlanı: Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid, artan iç ve dış baskılar sonucu 1878’den beri askıda olan Kanun-ı Esasî’yi yeniden yürürlüğe koyarak II. Meşrutiyet’i ilan etti. Bu gelişmeyle birlikte meclis yeniden açılmış, anayasal düzene geçilmiştir. Meşrutiyet, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Manastır ve Selanik merkezli baskısı sonucunda gerçekleşmiş, özellikle askerî bürokrasi içinde geniş bir taban bulmuştur (Zürcher, 2004).

1919 – Erzurum Kongresi’nin Açılışı: Mustafa Kemal Paşa başkanlığında toplanan Erzurum Kongresi, milli iradeye dayalı bağımsızlık hedefini ortaya koyarak bölgesel direnişi ulusal mücadeleye dönüştüren ilk adım olmuştur. Kongrede manda ve himaye reddedilmiş, “Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür” ilkesi benimsenmiştir. Kongre, ileride kurulacak Türkiye Cumhuriyeti’nin temel siyasi ve askerî dayanaklarından biri sayılır (Nutuk, 1927).

1939 – Hatay’ın Türkiye’ye Katılması: Hatay Cumhuriyeti Meclisi, oy birliğiyle Türkiye’ye katılma kararı aldı. Bu karar, Fransa ile yapılan diplomatik müzakereler sonucunda gerçekleşmiş ve 29 Haziran 1939 tarihli antlaşmayla yasal zemine oturmuştur. Hatay’ın katılımı, Misak-ı Millî hedeflerinden biri olan sınır bütünlüğünün sağlanması açısından stratejik önem taşır (Oran, 2001).

1952 – Mısır’da Monarşinin Sonu: Mısır’da Cemal Abdünnâsır liderliğindeki Hür Subaylar Hareketi, bir darbe ile Kral I. Faruk’u tahttan indirerek monarşiye son verdi. Bu gelişme Ortadoğu’da milliyetçi ve anti-emperyalist askeri hareketlerin öncüsü olmuş, Nâsır dönemi Arap dünyasında sosyalist ve pan-Arap politikaların yükselişine yol açmıştır. “Hür Subaylar” kavramı, ordu içindeki reformist ve halkçı subay yapılanmasını tanımlar.

1995 – Hale-Bopp Kuyruklu Yıldızı’nın Keşfi: Alan Hale ve Thomas Bopp adlı gökbilimciler tarafından keşfedilen Hale-Bopp kuyruklu yıldızı, çıplak gözle gözlemlenebilecek parlaklığı ve uzun görünüm süresi nedeniyle 20. yüzyılın en dikkat çekici astronomik olaylarından biri olmuştur. Bu kuyruklu yıldız, 1997 yılında Dünya’ya en yakın konumuna ulaşarak gökyüzü gözlemleri açısından önemli veriler sağlamıştır.

Kaynakça:

• Zürcher, E. J. (2004). Modernleşen Türkiye’nin Tarihi. İletişim Yayınları.

• Atatürk, M. K. (1927). Nutuk.

• Oran, B. (2001). Türk Dış Politikası Cilt I: 1919-1980. İletişim Yayınları.

• Goldschmidt, A. (2008). A Brief History of Egypt. Facts On File.

• Green, D. W. E., & Marsden, B. G. (1995). IAUC 6187: C/1995 O1 (Hale-Bopp). International Astronomical Union Circular.

23 Temmuz Tarihte Bugün yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.