1958 – ABD, Uzay Yarışında Öne Geçmek İçin NASA’yı Kurdu

Amerika Birleşik Devletleri, Sovyetler Birliği ile süren Soğuk Savaş rekabetinde uzay alanında geri kalmamayı amaçlıyordu. Bu doğrultuda 29 Temmuz 1958’de Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’ni (NASA) kurdu. ABD Kongresi, Sovyetlerin Sputnik uydusunu uzaya göndermesinin ardından Amerikan kamuoyunda oluşan endişeyi doğrudan giderdi. NASA, yalnızca askeri-teknolojik üstünlük sağlamakla kalmadı. Aynı zamanda 20. yüzyılın en prestijli bilim kuruluşlarından biri haline geldi.

1967 – Karakas Depremi Venezuela’yı Sarstı

Venezuela’nın başkenti Karakas, 29 Temmuz 1967 akşamı meydana gelen 6,5 büyüklüğündeki depremle şiddetli şekilde sarsıldı. Bu yıkıcı doğa olayı yaklaşık 500 kişinin ölümüne, binlerce kişinin yaralanmasına yol açtı. Deprem, bölgedeki yapı stokunun dayanıklılığına dair ciddi eleştirilere neden oldu. Venezuela hükümetini kentleşme ve afet yönetimi konusunda yeniden yapılanmaya zorladı.

1981 – Prens Charles ile Lady Diana, Milyonların Gözleri Önünde Evlendi

İngiltere tahtının varisi Galler Prensi Charles, 29 Temmuz 1981’de Lady Diana Spencer ile evlendi. Bu tören, televizyonlardan canlı yayınlandı ve dünya genelinde yaklaşık 750 milyon kişi tarafından izlendi. İngiliz Kraliyet Ailesi, bu evlilikle kamuoyundaki prestijini artırmayı hedefledi. Diana ise kısa sürede küresel bir ikon haline geldi. Törenin ardından çift, uzun süre medyanın odağında kaldı ve evlilikleri 1990’ların ortasında sona erdi.

1987 – Manş Tüneli Anlaşmasıyla İngiltere ve Fransa Tarihî Bir Bağlantıya İmza Attı

İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher ve Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterrand, 29 Temmuz 1987’de Manş Tüneli’nin inşasına dair anlaşmayı imzaladı. Bu anlaşma, iki ülkeyi ilk kez kara altından birbirine bağlayan dev bir altyapı projesini başlattı. Manş Tüneli, yalnızca mühendislik açısından değil; Avrupa ticaretinin kolaylaşması bakımından da stratejik bir adımdır. İnşaat süreci 1994’te tamamlandı ve “Eurotunnel” ismiyle hizmete açıldı.

1989 – Haşimi Rafsancani, İran’ın Yeni Cumhurbaşkanı Seçildi

İran İslam Cumhuriyeti, 29 Temmuz 1989’da yapılan seçimlerde Meclis Başkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani’yi cumhurbaşkanlığına seçti. Rafsancani, özellikle İran-Irak Savaşı sonrası yeniden inşa sürecine öncülük etmeyi amaçladı. Ayrıca Batı ile temkinli bir diplomasi yürütme politikasıyla tanındı. Ekonomide özelleştirme adımlarını atarken, siyasi reformlara mesafeli durdu. Dönemi, İran’da pragmatizmin ön plana çıktığı bir geçiş süreci olarak tanımlanır.

Benito Mussolini’nin Doğumu (1883)

Benito Mussolini, 29 Temmuz 1883’te dünyaya geldi. Faşist ideolojinin siyasi liderlik düzeyinde ilk uygulayıcısı olarak İtalya’da 1922–1943 arasında iktidarda kaldı. “Il Duce” (Lider) unvanını kullanan Mussolini, totaliter rejim kurarak hem İtalya’nın iç yapısını dönüştürdü hem de II. Dünya Savaşı’nda Mihver Devletleri arasında yer alarak Avrupa’yı büyük bir yıkıma sürükledi. 1945’te idam edilerek dönemi trajik şekilde sona erdi.

Vincent van Gogh’un Ölümü (1890)

Dünya sanat tarihinin en etkileyici figürlerinden biri olan Vincent van Gogh, 29 Temmuz 1890’da Fransa’da yaşamını yitirdi. Akıl sağlığı sorunlarıyla boğuşan Van Gogh, kısa süren ressamlık hayatına rağmen modern sanatın dönüşümünü etkileyen yüzlerce eser bıraktı. “Yıldızlı Gece”, “Ayçiçekleri” ve “Buğday Tarlası ve Kargalar” gibi tabloları bugün evrensel sanat mirasının temel taşları arasında yer alıyor.

28 TEMMUZ TARİHTE BUGÜN GENEL ÖZET (TEK PARAGRAF)

9 Temmuz tarihinde dünya tarihinde iz bırakan birçok önemli gelişme yaşandı. Öncelikle 1958’de ABD, Sovyetler’e karşı uzay yarışında üstünlük sağlamak amacıyla NASA’yı kurarak bilimsel ilerlemeye yön verdi. Ardından 1967’de Venezuela’nın Karakas kentini vuran deprem, yüzlerce insanın hayatını kaybetmesine neden oldu ve bölgedeki kentleşme politikalarını yeniden tartışmaya açtı. 1981’de ise İngiltere, Prens Charles ve Lady Diana’nın milyonların izlediği düğünüyle küresel bir medya olayına sahne oldu. Öte yandan 1987’de İngiltere ve Fransa, Manş Tüneli’nin inşası için tarihi bir anlaşma imzalayarak Avrupa’yı kara altından birbirine bağlama yolunda ilk adımı attı. Aynı gün İran, Haşimi Rafsancani’yi cumhurbaşkanlığına seçerek savaş sonrası yeniden yapılanma sürecini başlattı. Ayrıca 1883’te doğan Benito Mussolini, faşizmi devlet politikası haline getirerek Avrupa’nın kaderini değiştirdi. Buna karşılık, 1890’da hayata veda eden Vincent van Gogh, eserleriyle modern sanatın yönünü belirledi. Son olarak 1925’te doğan Mikis Theodorakis, müziği ve siyasi duruşuyla hem Yunan halkının hem de dünyanın hafızasında derin izler bıraktı.

Tarihte Bugün Ne Oldu 29 Temmuz yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

1402 – Ankara Muharebesi Osmanlı’yı Fetret Devri’ne Sürükledi

Timur, 28 Temmuz 1402’de Ankara yakınlarında Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid komutasındaki orduyu yenilgiye uğrattı. Bunun sonucunda, muharebe sonunda Bayezid esir düştü. Osmanlı Devleti merkezi otoritesini kaybederek yaklaşık 11 yıl sürecek olan Fetret Devri’ne girdi. Bu süreçte, kardeşler arasında çıkan taht mücadeleleri iç savaş boyutuna ulaştı. Dönem, Osmanlı’nın kurumsal yapısında hem idarî hem askerî anlamda sarsıntıya yol açtı (İnalcık, 2009).

1821 – José de San Martín, Peru’nun Bağımsızlığını İlan Etti

Arjantinli general José de San Martín, 28 Temmuz 1821’de Peru’nun İspanyol sömürge yönetiminden bağımsızlığını ilan etti. Bu adım, Latin Amerika’daki sömürge karşıtı mücadelede kritik bir dönüm noktası oluşturdu. San Martín, Güney Amerika’da bağımsızlık hareketlerinin öncü liderlerinden biri olarak siyasi tarihte yerini aldı (Lynch, 2001).

1929 – Cenevre Konvansiyonu ile Savaş Esirlerinin Hakları Tanındı

Uluslararası toplum, 28 Temmuz 1929’da imzalanan Cenevre Konvansiyonu ile savaş esirlerinin insani muamele görmesini garanti altına aldı. 48 ülke tarafından kabul edilen bu metin, modern savaş hukuku çerçevesinde esirlerin korunmasına yönelik ilk sistematik düzenlemeyi oluşturdu. Sözleşme, 1949 tarihli kapsamlı konvansiyonlara da zemin hazırladı (ICRC, 2015).

1943 – RAF Hamburg’u Bombalayarak Sivil Kayıplara Yol Açtı

Britanya Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF), 28 Temmuz 1943’te Almanya’nın Hamburg kentine yoğun hava saldırısı düzenledi. “Gomorra Operasyonu” kapsamında gerçekleştirilen bu bombardıman, büyük yangınlara yol açtı ve yaklaşık 42.000 sivilin ölümüne neden oldu. Bu saldırı, II. Dünya Savaşı’nda hava gücünün şehir merkezlerinde yarattığı yıkımı simgeleyen en trajik örneklerden biridir (Overy, 1995).

1976 – Tangshan Depremi Çin’i Felç Etti

Çin’in Hebei eyaletindeki Tangshan şehri, 28 Temmuz 1976’da sabaha karşı 8,2 büyüklüğünde bir depremle sarsıldı. Yaklaşık 240.000 kişinin hayatını kaybettiği bu afet, 20. yüzyılın en ölümcül depremlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Deprem, Çin yönetiminde kriz yönetimi ve afet bilincinin yeniden yapılandırılmasını zorunlu hale getirdi (USGS, 2007).

Kaynakça:

• İnalcık, H. (2009). Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Lynch, J. (2001). San Martín: Argentine Soldier, American Hero. Yale University Press.
• ICRC. (2015). Commentary on the 1929 Geneva Convention Relative to the Treatment of Prisoners of War.
• Overy, R. (1995). The Air War: 1939–1945. Europa Publications.
• USGS. (2007). Tangshan Earthquake of 1976 – Case Study Report. United States Geological Survey.

Tarihte Bugün Ne Oldu 28 Temmuz yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

1. 1526 – Petrovaradin Kuşatması:

Osmanlı İmparatorluğu, Batı seferi kapsamında 1526’da Macaristan Krallığı’na bağlı Petrovaradin Kalesi’ni kuşatarak, yaklaşık iki haftalık çatışmanın ardından kaleyi ele geçirmiştir. Bu zafer, her şeyden önce Kanuni Sultan Süleyman’ın Mohaç Seferi öncesinde Tuna hattındaki savunma merkezlerini sistematik biçimde düşürme stratejisinin bir parçasıydı. Öte yandan, Petrovaradin Kalesi sonraki yüzyıllarda Habsburglarla yapılan savaşlarda da kilit bir rol üstlenmiştir (İnalcık, 2009).

2. 1794 – Robespierre’in Tutuklanması:

Fransız Devrimi’nin radikal evresi olan Terör Dönemi’nin mimarı Maximilien Robespierre, 27 Temmuz 1794’te (9 Thermidor) Ulusal Konvansiyon tarafından tutuklanmış ve bir gün sonra giyotine gönderilmiştir. Robespierre’in devrilmesiyle “Jakoben diktası” sona ermiş, Devrim daha ılımlı bir çizgiye kaymıştır. “Thermidor Dönemi” olarak adlandırılan bu evre, ideolojik aşırılıkların yerini siyasi denge arayışına bıraktığı bir kırılma noktasıdır (Furet, 1996).

3. 1914 – I. Dünya Savaşı’nın Başlaması:

27 Temmuz 1914’te Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Veliaht Franz Ferdinand’ın Saraybosna’da bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesinin ardından Sırbistan’a resmen savaş ilan etti; bu ilan, ittifak sistemleri nedeniyle zincirleme etki yaratmış ve I. Dünya Savaşı’nın fiilen başlamasına neden olmuştur. Bu savaş, Avrupa merkezli ulus-devlet sistemini ve dünya güç dengesini kökten değiştirmiştir (Clark, 2012).

4. 1953 – Kore Savaşı’nın Sona Ermesi:

25 Haziran 1950’de başlayan Kore Savaşı, 27 Temmuz 1953’te Panmunjom’da imzalanan ateşkes anlaşmasıyla sona ermiştir. Yaklaşık 2 milyon insanın hayatını kaybettiği bu savaş, Kuzey ile Güney Kore arasında resmî barış sağlanmadan donmuş bir çatışma hali oluşturmuştur. Türkiye, Birleşmiş Milletler Komutası altında aktif muharebeye katılan ülkelerden biri olup, NATO’ya üyelik sürecini bu katkı sayesinde hızlandırmıştır (Cumhuriyet Arşivi, 1953; Hale, 2013).

5. 1991 – Adige Cumhuriyeti’nin Kuruluşu:

Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecinde, 27 Temmuz 1991’de Rusya Federasyonu’na bağlı özerk bir cumhuriyet olarak Adige Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu bağlamda, Kafkasya’nın yerli halklarından olan Adigeler (Çerkesler), söz konusu cumhuriyet aracılığıyla dil, kültür ve yönetim alanında kısmi özerklik kazanmış; ayrıca diaspora ile ilişkilerini güçlendirme fırsatı elde etmiştir. Günümüzde ise Adige Cumhuriyeti, hâlen Krasnodar Krayı sınırları içinde yer almaktadır (Jaimoukha, 2001).

6. IV. Murad’ın Doğumu (1612):

Osmanlı Padişahı IV. Murad, 27 Temmuz 1612’de doğmuş; genç yaşta tahta çıkmasına rağmen özellikle içki yasağı, tütün yasağı ve sıkı merkezi otorite uygulamalarıyla tanınmıştır. Revan ve Bağdat seferleriyle Safevîler’e karşı askerî başarılar elde etmiş; aynı zamanda devlet otoritesini şiddetle yeniden tesis etme yoluna gitmiştir. Dönemi, “sert reformlar ve düzenin zorla sağlanması” ile karakterize edilir (Uzunçarşılı, 1983).

7. Alexandre Dumas’ın Doğumu (1824):

Fransız edebiyatının en üretken yazarlarından Alexandre Dumas fils (oğul), 27 Temmuz 1824’te doğmuş, özellikle “Kamelyalı Kadın” (La Dame aux Camélias) eseriyle dünya çapında tanınmıştır. Eserleri tiyatroda ve operada sıkça uyarlanmış, özellikle Verdi’nin “La Traviata” operasına ilham kaynağı olmuştur. Babası Alexandre Dumas père ise “Üç Silahşörler” ve “Monte Kristo Kontu” gibi tarihi romanlarıyla bilinir (Maurois, 1962).

8. António de Oliveira Salazar’ın Ölümü (1970):

Portekiz’de 1932–1968 arasında “Estado Novo” (Yeni Devlet) adı verilen otoriter rejimi kuran Başbakan Salazar, 27 Temmuz 1970’te hayatını kaybetmiştir. Salazarizm, Katolik muhafazakârlık, sömürgecilik ve antikomünizm üzerine inşa edilmiş bir yönetim biçimi olup, Portekiz’in demokratikleşmesini geciktirmiştir. Ölümünden dört yıl sonra 1974’te Karanfil Devrimi gerçekleşerek rejimi sona erdirmiştir (Gallagher, 1983).

Kaynakça:

• Clark, C. (2012). The Sleepwalkers: How Europe Went to War in 1914. Harper.
• Furet, F. (1996). The French Revolution 1770–1814. Blackwell.
• Gallagher, T. (1983). Portugal: A Twentieth Century Interpretation. Manchester University Press.
• Hale, W. (2013). Turkish Foreign Policy Since 1774. Routledge.
• İnalcık, H. (2009). Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300–1600). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Jaimoukha, A. (2001). The Circassians: A Handbook. Curzon Press.
• Maurois, A. (1962). The Titans: A Three-Generation Biography of the Dumas. Harper & Row.
• Uzunçarşılı, İ. H. (1983). Osmanlı Tarihi Cilt 4/2. Ankara: Türk Tarih Kurumu.

27 Temmuz Tarihte Bugün yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

Kaynakça:

• Evans, R. J. (2005). The Third Reich in Power. Penguin.
• Ortaylı, I. (2014). Yakın Tarihin Gerçekleri. İstanbul: Kronik Kitap.
• Ahmad, F. (1993). The Making of Modern Turkey. Routledge.
• Kapcia, A. (2000). Cuba: Island of Dreams. Berg Publishers.
• Cleveland, W. L., & Bunton, M. (2016). A History of the Modern Middle East. Westview Press.

26 Temmuz Tarihte Bugün: yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

Osmanlı İmparatorluğu, Orta Avrupa’daki hâkimiyetini pekiştirmek amacıyla 1543 yazında Estergon Kalesi’ni kuşatmış; Budin–Viyana hattında kilit öneme sahip bu kale yaklaşık iki hafta süren kuşatma sonrası ele geçirilmiştir. Estergon, “hudut savunma üçgeni”nin (Budin–Estergon–İstolni Belgrad) önemli bir parçası olup, alınışı Osmanlı’nın Avrupa içlerine ilerleyişi açısından stratejik eşik oluşturmuştur. Kale, Kanuni Sultan Süleyman’ın 1541’de Budin’i almasının ardından, Avusturya tehdidini dengelemek amacıyla hedef seçilmiştir (İnalcık, 2009).

2. 1814 – Stephenson’un Lokomotifi:

İngiliz mühendis George Stephenson, 1814’te kendi geliştirdiği ilk buharlı lokomotifi çalıştırarak demiryolu ulaşımında endüstriyel çağın temel taşını atmıştır. “Blücher” adı verilen bu lokomotif, kömür taşıyan vagonları çekmek için kullanılmış ve raylı ulaşımın pratikliğini ilk kez kanıtlamıştır. Buhar gücüyle çalışan taşıma sistemleri, 19. yüzyıl boyunca hem ekonomik büyümeyi hızlandırmış hem de şehirleşme sürecini tetiklemiştir (Freeman & Aldcroft, 1988).

3. 1909 – Blériot’un Manş Uçuşu:

Fransız havacılık öncüsü Louis Blériot, 25 Temmuz 1909’da İngiltere ve Fransa arasındaki Manş Denizi’ni bir uçakla geçen ilk insan olmuştur. 37 dakikalık bu uçuş, hava taşımacılığının sınırlarını değiştirmiş; uluslararası uçuş fikrinin teknik olarak mümkün olduğunu göstermiştir. Kullanılan “Blériot XI” modeli, hafifliği ve monoplân yapısıyla dönemin öne çıkan mühendislik başarılarındandır (Gibbs-Smith, 2003).

4. 1920 – Yunanistan’ın Doğu Trakya’yı İşgali:

I. Dünya Savaşı sonrası Osmanlı’nın askerî ve siyasi zafiyetinden yararlanan Yunanistan, 1920’de Edirne başta olmak üzere Doğu Trakya’yı işgal etmiş; bu durum Sevr Antlaşması’nın uygulanmasının fiilî bir parçası olarak değerlendirilmiştir. İşgal, Misak-ı Millî sınırlarının ihlali anlamına gelmiş ve TBMM’nin ulusal direnişini genişletmesinde etkili olmuştur. Bölge halkı silahlı direniş ve göçlerle büyük mağduriyet yaşamıştır (Ortaylı, 2014).

5. 1931 – Matbuat Kanunu’nun Kabulü:

Cumhuriyet yönetimi, basın-yayın alanında hukuki bir düzenleme ihtiyacını karşılamak üzere 1931’de Matbuat Kanunu’nu yürürlüğe koymuştur. Bu kanun ile sansür uygulamalarına son verilmiş, basın özgürlüğü anayasal çerçeveye alınmış ancak devletin ideolojik yönlendirme gücü de artırılmıştır. Matbuat Kanunu, aynı zamanda 1909 tarihli II. Meşrutiyet dönemi basın yasasının yerine geçmiş ve Atatürk dönemi modernleşme hamlelerinin bir parçası olmuştur (Ahmad, 1993).

6. 1934 – Engelbert Dollfuss’un Suikastı:

Avusturya Başbakanı Engelbert Dollfuss, 1934’te Viyana’da, ülkedeki Nazi yanlısı paramiliterler tarafından düzenlenen başarısız darbe sırasında öldürülmüştür. Dollfuss, faşist İtalya destekli otoriter bir yönetim kurarak Avusturya’nın Almanya ile birleşmesini (Anschluss) engellemeye çalışıyordu. Onun öldürülmesi, Almanya’nın bölgedeki nüfuzunu artırmış ve Anschluss’un önünü açan gelişmelerden biri olmuştur (Evans, 2003).

7. 1950 – Türkiye’nin Kore’ye Asker Gönderme Kararı:

Bakanlar Kurulu, 25 Temmuz 1950’de Kore Savaşı’na 4500 kişilik asker gönderme kararı alarak, Türkiye’nin Batı Bloku’yla bütünleşme sürecini hızlandırmıştır. Bu karar, Türkiye’nin 1952’de NATO’ya kabul edilmesinin en kritik adımı olarak değerlendirilir. Birleşmiş Milletler şemsiyesi altında gönderilen Türk Tugayı, Kunuri Muharebesi başta olmak üzere birçok çarpışmada önemli rol oynamıştır (Hale, 2013).

8. 1978 – Louise Brown’un Doğumu:

İngiltere’de doğan Louise Brown, “in vitro fertilizasyon (IVF)” yani tüp bebek yöntemiyle dünyaya gelen ilk insan olmuştur. Bu doğum, kısırlık tedavisinde yeni bir dönemi başlatmış, etik ve dini tartışmalara da yol açmıştır. IVF, laboratuvar ortamında döllenme sağlayarak çocuk sahibi olamayan çiftler için devrimsel bir çözüm sunmuştur (Johnson, 2010).

9. 1992 – Atatürk Barajı Ünitelerinin Açılması:

GAP kapsamında inşa edilen Atatürk Barajı’nın iki hidroelektrik ünitesi 1992’de hizmete alınarak, Türkiye’nin elektrik üretiminde büyük bir kaynak yaratılmıştır. Fırat Nehri üzerindeki bu baraj, sadece enerji üretimi değil; sulama, içme suyu ve tarımsal kalkınma açısından da bölge ekonomisini dönüştüren stratejik bir yatırımdır. Aynı zamanda “çok maksatlı baraj” modelinin Türkiye’deki en kapsamlı örneklerinden biridir (DPT, 2001).

25 Temmuz Tarihte Bugün (Özet/Tek Paragraf):

1543’te Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı Ordusu, stratejik önemi büyük olan Estergon Kalesi’ni Avusturya’dan alarak Budin–Viyana hattının güvenliğini sağladı; 1814’te İngiliz mühendis George Stephenson’ın buhar gücüyle çalışan ilk lokomotifi yürümesi, sanayi taşımacılığında devrim yarattı; 1909’da Fransız pilot Louis Blériot, uçağıyla Manş Denizi’ni aşarak ilk kıtalararası uçuşu gerçekleştirdi; 1920’de Sevr Antlaşması sürecinde Yunanistan, Doğu Trakya’yı işgal ederek Misak-ı Millî’yi tehdit etti; 1931’de Cumhuriyet döneminin ilk basın yasası olan Matbuat Kanunu yürürlüğe girerek yayıncılıkta yeni bir çerçeve çizdi; 1934’te Avusturya Başbakanı Engelbert Dollfuss, ülkedeki Nazi darbe girişimi sırasında öldürüldü; 1950’de Bakanlar Kurulu, Kore Savaşı’na 4500 kişilik asker gönderme kararı alarak Türkiye’nin NATO üyeliği yolunu açtı; 1978’de İngiltere’de doğan Louise Brown, “tüp bebek” teknolojisinin ilk başarısı olarak tıp tarihinde yer aldı; 1992’de Atatürk Barajı’nın iki ünitesi devreye alınarak Güneydoğu Anadolu Projesi’nde enerji üretimi fiilen başlamış oldu.

Kaynakça:

• Ahmad, F. (1993). The Making of Modern Turkey. Routledge.
• DPT. (2001). GAP Master Plan Raporu. Ankara: Devlet Planlama Teşkilatı.
• Evans, R. J. (2003). The Coming of the Third Reich. Penguin.
• Freeman, M., & Aldcroft, D. H. (1988). Transport in Victorian Britain. Manchester University Press.
• Gibbs-Smith, C. H. (2003). The Invention of the Aeroplane 1799–1909. London: Faber.
• Hale, W. (2013). Turkish Foreign Policy Since 1774. Routledge.
• İnalcık, H. (2009). Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300–1600). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Johnson, M. H. (2010). Human Fertilisation and Embryology. Cambridge University Press.
• Ortaylı, I. (2014). Yakın Tarihin Gerçekleri. İstanbul: Kronik Kitap.

25 Temmuz Tarihte Bugün yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.

1908 – II. Meşrutiyet’in İlanı: Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid, artan iç ve dış baskılar sonucu 1878’den beri askıda olan Kanun-ı Esasî’yi yeniden yürürlüğe koyarak II. Meşrutiyet’i ilan etti. Bu gelişmeyle birlikte meclis yeniden açılmış, anayasal düzene geçilmiştir. Meşrutiyet, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Manastır ve Selanik merkezli baskısı sonucunda gerçekleşmiş, özellikle askerî bürokrasi içinde geniş bir taban bulmuştur (Zürcher, 2004).

1919 – Erzurum Kongresi’nin Açılışı: Mustafa Kemal Paşa başkanlığında toplanan Erzurum Kongresi, milli iradeye dayalı bağımsızlık hedefini ortaya koyarak bölgesel direnişi ulusal mücadeleye dönüştüren ilk adım olmuştur. Kongrede manda ve himaye reddedilmiş, “Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür” ilkesi benimsenmiştir. Kongre, ileride kurulacak Türkiye Cumhuriyeti’nin temel siyasi ve askerî dayanaklarından biri sayılır (Nutuk, 1927).

1939 – Hatay’ın Türkiye’ye Katılması: Hatay Cumhuriyeti Meclisi, oy birliğiyle Türkiye’ye katılma kararı aldı. Bu karar, Fransa ile yapılan diplomatik müzakereler sonucunda gerçekleşmiş ve 29 Haziran 1939 tarihli antlaşmayla yasal zemine oturmuştur. Hatay’ın katılımı, Misak-ı Millî hedeflerinden biri olan sınır bütünlüğünün sağlanması açısından stratejik önem taşır (Oran, 2001).

1952 – Mısır’da Monarşinin Sonu: Mısır’da Cemal Abdünnâsır liderliğindeki Hür Subaylar Hareketi, bir darbe ile Kral I. Faruk’u tahttan indirerek monarşiye son verdi. Bu gelişme Ortadoğu’da milliyetçi ve anti-emperyalist askeri hareketlerin öncüsü olmuş, Nâsır dönemi Arap dünyasında sosyalist ve pan-Arap politikaların yükselişine yol açmıştır. “Hür Subaylar” kavramı, ordu içindeki reformist ve halkçı subay yapılanmasını tanımlar.

1995 – Hale-Bopp Kuyruklu Yıldızı’nın Keşfi: Alan Hale ve Thomas Bopp adlı gökbilimciler tarafından keşfedilen Hale-Bopp kuyruklu yıldızı, çıplak gözle gözlemlenebilecek parlaklığı ve uzun görünüm süresi nedeniyle 20. yüzyılın en dikkat çekici astronomik olaylarından biri olmuştur. Bu kuyruklu yıldız, 1997 yılında Dünya’ya en yakın konumuna ulaşarak gökyüzü gözlemleri açısından önemli veriler sağlamıştır.

Kaynakça:

• Zürcher, E. J. (2004). Modernleşen Türkiye’nin Tarihi. İletişim Yayınları.

• Atatürk, M. K. (1927). Nutuk.

• Oran, B. (2001). Türk Dış Politikası Cilt I: 1919-1980. İletişim Yayınları.

• Goldschmidt, A. (2008). A Brief History of Egypt. Facts On File.

• Green, D. W. E., & Marsden, B. G. (1995). IAUC 6187: C/1995 O1 (Hale-Bopp). International Astronomical Union Circular.

23 Temmuz Tarihte Bugün yazısı ilk önce BilgeSeli üzerinde ortaya çıktı.